Πόσο καλά τηρούν οι χώρες εκτός της ΕΕ τις δεσμεύσεις τους όταν πρόκειται να παρέχουν τη δυνατότητα ταξιδίων χωρίς υποχρέωση θεώρησης στους πολίτες της ΕΕ; Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε σήμερα την έβδομη έκθεσή της σχετικά με τη διατήρηση από ορισμένες τρίτες χώρες υποχρεώσεων θεώρησης κατά παράβαση της αρχής της αμοιβαιότητας. Η έκθεση δείχνει ότι τα ταξίδια χωρίς την υποχρέωση θεώρησης για πολίτες της ΕΕ έγιναν πραγματικότητα ως προς τις περισσότερες χώρες το περασμένο έτος, για παράδειγμα τη Βραζιλία. Για ορισμένες χώρες, ωστόσο, οι πολίτες της ΕΕ οφείλουν ακόμη να αποκτήσουν θεώρηση για ταξίδια για τα οποία δεν θα έπρεπε να υπάρχει αυτή η υποχρέωση.
Γενικά, ο ισχύων «μηχανισμός αμοιβαιότητας» αποδείχθηκε αποτελεσματικός όταν μια τρίτη χώρα, οι πολίτες της οποίας απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης ΕΕ, διατηρεί υποχρέωση θεώρησης για τους πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ. Ο αριθμός αυτών των περιπτώσεων μη αμοιβαιότητας μειώθηκε σημαντικά μετά τη θέσπιση του μηχανισμού το 2005, έτος κατά το οποίο αναφέρθηκαν σχεδόν εκατό περιπτώσεις με 18 χώρες.
Είναι σαφές, ωστόσο, ότι ο ισχύων μηχανισμός χρήζει αναθεώρησης για να καταστεί ταχύτερος και αποτελεσματικότερος, ώστε να επιτευχθεί πλήρης αμοιβαιότητα στον τομέα των θεωρήσεων με όλες τις τρίτες χώρες που απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης.
Γενικά, ο ισχύων «μηχανισμός αμοιβαιότητας» αποδείχθηκε αποτελεσματικός όταν μια τρίτη χώρα, οι πολίτες της οποίας απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης ΕΕ, διατηρεί υποχρέωση θεώρησης για τους πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ. Ο αριθμός αυτών των περιπτώσεων μη αμοιβαιότητας μειώθηκε σημαντικά μετά τη θέσπιση του μηχανισμού το 2005, έτος κατά το οποίο αναφέρθηκαν σχεδόν εκατό περιπτώσεις με 18 χώρες.
Είναι σαφές, ωστόσο, ότι ο ισχύων μηχανισμός χρήζει αναθεώρησης για να καταστεί ταχύτερος και αποτελεσματικότερος, ώστε να επιτευχθεί πλήρης αμοιβαιότητα στον τομέα των θεωρήσεων με όλες τις τρίτες χώρες που απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης.
«Πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι τηρείται η αρχή της αμοιβαιότητας στις θεωρήσεις», δήλωσε η Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Cecilia Malmström. «Για τον λόγο αυτό, συνεχίζουμε τις προσπάθειές μας προκειμένου να επιλύσουμε τις εναπομένουσες περιπτώσεις μη αμοιβαιότητας με τις ΗΠΑ και με τον Καναδά. Η Επιτροπή αναμένει εναγωνίως την έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενός νέου, ενισχυμένου μηχανισμού αμοιβαιότητας, ο οποίος θα μας εφοδιάσει με ένα ισχυρότερο εργαλείο δράσης».Από την έγκριση της τελευταίας έκθεσης τον Νοέμβριο του 2010 μέχρι σήμερα σημειώθηκε πρόοδος στους ακόλουθους τομείς:
- Οι πολίτες όλων των κρατών μελών έχουν πλέον το δικαίωμα να ταξιδεύουν χωρίς θεώρηση προς τη Βραζιλία, μετά την έναρξη ισχύος, την 1η Οκτωβρίου 2012, της συμφωνίας ΕΕ-Βραζιλίας για την απαλλαγή των κατόχων κοινών διαβατηρίων από την υποχρέωση θεώρησης βραχείας διαμονής.
- Οι ιαπωνικές αρχές αποφάσισαν να παρατείνουν την προσωρινή απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για τους Ρουμάνους πολίτες μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012. Η Επιτροπή ευελπιστεί ότι, μετά την υλοποίηση των ειδικών μέτρων που συμφωνήθηκαν μεταξύ Ρουμανίας και Ιαπωνίας, η Ιαπωνία θα μετατρέψει σε μόνιμη την προσωρινή απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης.
- Πλήρης αμοιβαιότητα στον τομέα των θεωρήσεων επιτεύχθηκε με το Μπρουνέι για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και για την Ισλανδία, τη Νορβηγία και την Ελβετία. Η Επιτροπή σκοπεύει να ζητήσει να παραταθεί και για τους πολίτες του Λιχτενστάιν η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για διαμονή έως 90 ημέρες.
Δυστυχώς, εξακολουθούν να παραμένουν δύο σημαντικές περιπτώσεις «μη αμοιβαιότητας»: οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής εξακολουθούν να διατηρούν την υποχρέωση θεώρησης για τους πολίτες της Βουλγαρίας, της Κύπρου, της Ρουμανίας και της Πολωνίας· ο Καναδάς από την πλευρά του επιβάλλει υποχρέωση θεώρησης στην Τσεχική Δημοκρατία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
Οι ΗΠΑ θεωρούν ότι τα συγκεκριμένα κράτη μέλη δεν πληρούν ακόμη όλα τα κριτήρια απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης που ορίζει η νομοθεσία τους, ιδίως τα κατώτατα όρια για άρνηση θεώρησης και/ή τα ποσοστά υπέρβασης της διάρκειας ισχύος της θεώρησης. Με την επαναθέσπιση της υποχρέωσης θεώρησης για τους Τσέχους πολίτες, ο Καναδάς επιδίωξε να μειώσει τον αριθμό των αβάσιμων αιτήσεων ασύλου που προέρχονται από χώρες της ΕΕ.
Αναμένονται ορισμένες θετικές εξελίξεις (νέο σχέδιο νόμου για το πρόγραμμα απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης στις ΗΠΑ, νέα νομοθεσία για το άσυλο στον Καναδά), αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει εξευρεθεί λύση.
Σε μια απόπειρα υπέρβασης των ορίων του ισχύοντος μηχανισμού, στις 24 Μαΐου 2011, η Επιτροπή πρότεινε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να υιοθετήσουν έναν νέο, αποδοτικότερο μηχανισμό (IP/11/629). Οι δύο συννομοθέτες δεν έχουν ακόμη συμφωνήσει για την τελική μορφή που θα λάβει ο αναθεωρημένος μηχανισμός, αλλά πιθανότατα θα επιτρέψει στην ΕΕ να ασκεί μεγαλύτερη πίεση στις τρίτες χώρες που δεν τηρούν την αρχή της αμοιβαιότητας.
How well are countries outside the EU living up to their commitments when it comes to offering visa-free travel to EU citizens? Today, the European Commission adopted its seventh report about breaches of the principle of visa reciprocity in third countries. The report shows that visa-free travel for EU citizens has been achieved towards more countries in the past year, for example with Brazil. For some countries, however, EU citizens are still required to obtain a visa for travels that should be visa-free...Overall, the current 'reciprocity mechanism' has proved efficient when a third country whose citizens are exempt from the EU visa requirement maintains its own requirement for citizens of EU Member States. The number of these non-reciprocity cases has been reduced significantly since the introduction of the mechanism in 2005, when nearly one hundred cases with 18 countries were reported.
It is clear, however, that the existing mechanism needs revising to make it quicker and more efficient in order to achieve full visa reciprocity with all third countries that are exempt from visa requirements.
"We must make sure that the principle of visa reciprocity is fully respected", said Cecilia Malmström, Commissioner for Home Affairs. "Therefore, we are pursuing our efforts in order to solve the remaining cases of non-reciprocity, with the U.S. and with Canada. The Commission is eagerly awaiting the adoption by the European Parliament and the Council of a new, reinforced, reciprocity mechanism, which would give us a stronger tool to act.
The following progress has been made since the last report in November 2010:
- Citizens of all Member States are now allowed to travel visa-free to Brazil, thanks to the entry into force of the EU-Brazil short stay visa waiver agreement for ordinary passport holders on 1 October 2012.
- Japanese authorities have decided to extend the temporary visa waiver granted for Romanian citizens until 31 December 2012. The Commission hopes that, further to the implementation of specific measures agreed between Romania and Japan, the temporary visa waiver will be converted by Japan into a permanent one.
- Full visa reciprocity was achieved with Brunei for all EU Member States, as well as for Iceland, Norway and Switzerland. The Commission intends to request the extension of the visa waiver for stays up to 90 days also for citizens of Liechtenstein.
Regretfully, there are still two important cases of "non-reciprocity" that remain: the United States of America still maintains a visa requirement for citizens of Bulgaria, Cyprus, Romania and Poland; Canada also imposes a visa requirement for the Czech Republic, Bulgaria and Romania.The U.S. considers that the Member States concerned still do not meet all criteria for visa exemption set in its legislation, in particular the thresholds for visa refusal and/or overstay rates. By reintroducing the visa requirement for Czech citizens, Canada intended to reduce the number of unfounded asylum applications coming from the EU.
Some positive developments are expected (a new draft Visa Waiver Programme legislation in the US, a new asylum legislation in Canada), but to date no solution has been found.
In a bid to overcome the limits of the current mechanism, on 24 May 2011, the Commission proposed to the European Parliament and the Council to adopt a new, more efficient, mechanism (IP/11/629). The two co-legislators have not yet agreed on the final form the revised mechanism will take, but it is likely that it will allow the EU to put more pressure on third countries not respecting the reciprocity principle.
